Publikacje

Przyczyny i objawy uszkodzeń łożysk i piast kół samochodowych

W zależności od rozwiązań konstrukcyjnych, obrót koła pojazdu odbywa się na łożysku tocznym zintegrowanym lub nie, z piastą. Mimo zminimalizowania tarcia obracających się kół, łożyska poddawane są ciągłym obciążeniom osiowym i promieniowym, nie bez znaczenia są również drgania i silne naprężenia powodowane np. poruszaniem się pojazdu po złej jakości nawierzchni. Rozmaite warunki drogowe w naszym klimacie sprzyjają również zanieczyszczeniu bieżni łożyska np. solą drogową czy błotem, jeśli tylko uszczelnienie okaże się być nieskuteczne. Dlatego łożyska kół należy traktować jako części eksploatacyjne, które się zużywają i należy je co jakiś czas wymienić. Poznając objawy i przyczyny uszkodzeń łożysk, można jednak odpowiednio zdiagnozować usterkę i zadbać o to, żeby czas eksploatacji był maksymalnie długi. Kierując się kilkoma wskazówkami zawartymi w tym artykule, możecie Państwo zadbać o bezpieczeństwo, komfort, a także kieszeń, unikając częstych awarii swoich aut.

Objawy uszkodzenia łożyska koła

Można przyjąć jako zasadę, że nieprawidłowo pracujące łożysko słychać podczas pracy. Prawidłowo pracujące łożysko powinno wydawać cichy, regularny, niski "pomruk". Powodem do niepokoju powinny być natomiast wyraźnie słyszalne piski i gwizdy. Może to świadczyć o zbyt małych luzach roboczych lub niedostatecznym smarowaniu. Innego rodzaju nieprawidłowością jest najczęściej zbyt duży luz roboczy lub uszkodzenie bieżni i elementów tocznych (kulek, wałeczków). Objawia się to nierównomiernym szumem, grzechotaniem i dudnieniem dobiegającym z kół podczas jazdy.

Najczęstsze przyczyny uszkodzeń łożysk kół 

  1. Niefachowy montaż łożyska. Dotyczy zwłaszcza łożysk niezintegrowanych z piastą, gdzie występują dwa łożyska stożkowe, które należy idealnie spasować i dokręcić pozostawiając optymalny luz roboczy. Zdarzają się również amatorzy rozwiązań siłowych, którzy do nabicia łożyska na wał używają młotka ślusarskiego - jest to niedopuszczalna praktyka, która powoduje zwykle wyłamanie fragmentu łożyska lub powstanie wgnieceń na bieżni.
  2. Zły dobór łożyska/piasty. Pewne osadzenie łożyska/piasty na wale musi wynikać z jednoznacznego przeznaczenia części do danego modelu auta. Stosowanie zamienników o podobnych wymiarach może powodować naprężenia w pierścieniu łożyska, a w efekcie nawet jego pęknięcie.
  3. Korozja. Może wynikać z wady konstrukcyjnej objawiającej się nieszczelnym zabezpieczeniem wnętrza łożyska, lub nieprawidłowym przechowywaniem części. Łożyska należy odpakować pierwszy raz bezpośrednio przed montażem. Należy używać czystych rękawic i nie dotykać metalowych elementów gołą ręką (w przeciwnym wypadku, po kilku dniach pojawi się rdzawy odcisk palca).
  4. Zanieczyszczenia. Mogą w oczywisty sposób wpłynąć na pracę łożyska. Biorą się zazwyczaj z nieprofesjonalnego montażu, nieefektywnego uszczelnienia lub zabrudzonego smaru.
  5. Zbyt wysoka temperatura pracy łożyska. Bierze się z tarcia łożyska w przypadku za ciasnego montażu, niewystarczającego smarowania lub odkształcenia oprawy. Temperatura może również być przekazywana z sąsiedniego, niesprawnego układu hamulcowego. Temperatura odpowiednio zamontowanych i smarowanych łożysk nie powinna przekraczać 70stC.
  6. Niewyważenie felg z kołami. Tzw. bicie koła potrafi wprawić w drgania całe auto. Całość tych drgań przechodzi przez piastę z łożyskiem, tworząc warunki, w których łożysko poddawane jest nieregularnym obciążeniom, co ostatecznie prowadzi do jego uszkodzenia.
  7. Wgłębienia na bieżni łożyska powstałe z różnych przyczyn. Powstają gdy łożysko jest w stanie spoczynku. W autach nie ma to aż tak dużego znaczenia, choć można o tym wspomnieć wyczerpując tym samym listę przyczyn. Silne drgania maszyny sąsiadującej z łożyskiem (w stanie spoczynku) oraz przepływ prądu przez łożysko mogą powodować powstanie wgłębień na bieżni odciskając na niej elementy toczne.

Większości sytuacji z powyższej listy można uniknąć. Wystarczy zadbać o stan techniczny samochodu, a przy wymianie łożysk, stosować się do zaleceń producenta auta i zlecić wymianę fachowcowi. Radzimy również wybierać łożyska i piasty sprawdzonych producentów (można je kupić samodzielnie i nie zlecać tego warsztatowi - będzie taniej i pewniej). W takiej sytuacji odradzamy zakup najtańszej opcji ze względu na niską jakość wykonania, zwłaszcza, gdy piasta/łożysko posiada ABS. Należy również uważać na podróbki znanych producentów. Tu możemy polecić firmę InterBearings jako uczciwego dostawcę oryginalnych łożysk. Odradzamy natomiast zakupy na portalach aukcyjnych, gdzie oferentem często nie są nawet firmy z branży łożysk.